Toplumun Payandalari - Hortlaklar

Georg Lukacsin Önsözüyle

Ibsen, ahlak problemini kisisel ve toplumsal boyut-lariyla isledigi bu iki oyundan Toplumun Payandalarinda, kismen sembolizme de basvurarak, gercekte yalan ve sahtekarlik üzerine kurulmus iliskiler aginin yol actigi sonuclari irdeler, dürüstlük yitimiyle beraber kendini gösteren alcalmaya isaret eder. Ama hakikat dürtüsü en sonunda galebe calacak, oyun Ibsende pek görülmedik bir bicimde iyimser bir tonla noktalanacaktir.
Benzer sekilde, geleneksel ahlak anlayisini ve toplumdaki ikiyüzlülügü hedef tahtasina oturtan Hortlaklarda ise yazar, aile kurumunu bir bagnazlikdar görüslülük yatagi, sevgi ve sefkatin zorbaligasahiplenmeye evrildigi bir yer olarak serimler. Gecmisten miras kalan seylerin agir yükü hem kalitim hem yasanmislik anlaminda bireylerin hayallerini tuzla buz edecek, onlari birer cansizsoluk hayalete dönüstürecektir.
Icindeki sairi en Stoplumsal oyunlarinda bile unutulmaz bir yeginlikle disavuran bir yazardir Ibsen.