Th¿ Ch¿ Hán Nguy¿n Du

¿¿i thi hào Nguy¿n Du ¿¿ (1766-1820) t¿ng n¿i ti¿ng kh¿p trong và ngoài n¿¿c Vi¿t Nam v¿i ki¿t tác Truy¿n Ki¿u vi¿t b¿ng ch¿ Nôm theo th¿ th¿ L¿c bát, ngoài ra Nguy¿n Du còn ¿¿ l¿i 250 bài th¿ vi¿t b¿ng ch¿ Hán r¿t tài hoa, ý t¿ sâu s¿c và giàu c¿m xúc, ¿¿y tâm s¿. ¿ó là ba t¿p th¿, Thanh Hiên thi t¿p ¿¿¿¿, Nam trung t¿p ngâm ¿¿¿¿, B¿c hành t¿p l¿c ¿¿¿¿, ¿¿¿c T¿ Nh¿ ¿¿ sáng tác t¿ khöng nh¿ng n¿m 1786 ¿¿n 1814. T¿ tr¿¿c ¿¿n nay, nhi¿u b¿c Hán h¿c uyên thâm và các nhà th¿ ¿ã phiên d¿ch ra ti¿ng Vi¿t theo nhi¿u th¿ th¿ truy¿n th¿ng nh¿ ¿¿¿ng Lu¿t, Song th¿t l¿c bát, L¿c bát...Nhìn chung, m¿i nhà m¿t v¿, có nhi¿u bài sát ý, hay nh¿ng c¿ng có nhi¿u bài ch¿a ¿¿t l¿m. ¿i¿u c¿n nh¿n m¿nh là, c¿ nhân khi làm th¿ ch¿ Hán ¿ã s¿ d¿ng ti¿ng Hán theo t¿, âm Hán - Vi¿t r¿t súc tích, âm h¿¿ng khác bi¿t so v¿i ti¿ng Vi¿t nên r¿t khó kh¿n khi ph¿i chuy¿n d¿ch qua ti¿ng Vi¿t, r¿i còn ph¿i tuân theo s¿ ch¿, s¿ câu nghiêm ng¿t c¿a nh¿ng th¿ th¿ Hán ¿¿ d¿ch sang theo cùng th¿ th¿ Hán hay th¿ Vi¿t. Cho nên r¿t nhi¿u bài th¿ d¿ch ¿ã b¿c l¿ nh¿ng h¿n ch¿ v¿ t¿ ng¿, v¿n ¿i¿u và âm h¿¿ng nên d¿n ¿¿n tình tr¿ng "¿¿¿c ch¿t th¿ xa ngh¿a lý" và "¿¿¿c ngh¿a lý xa ch¿t th¿" khi¿n cho nh¿ng bài th¿ d¿ch tr¿ nên khá xa l¿, gây thi¿u h¿ng thú, c¿m nh¿n ¿¿i v¿i ¿a s¿ gi¿i tr¿ hi¿n ¿¿i, nh¿t là các em h¿c sinh, sinh viên trong vi¿c ti¿p th¿, c¿m nh¿n và h¿c t¿p thi ca c¿ ¿i¿n Vi¿t Nam vi¿t b¿ng ch¿ Hán nói chung và nói riêng là th¿ ch¿ Hán c¿a Nguy¿n Du. Chúng tôi ¿ã c¿ g¿ng d¿ch toàn b¿ th¿ ch¿ Hán c¿a Nguy¿n Du sang th¿ th¿ L¿c bát - L¿c bát tuy là m¿t th¿ th¿ x¿a nh¿ng v¿n còn h¿p th¿i ¿¿i, nhi¿u nhà th¿ hi¿n ¿¿i v¿n còn s¿ d¿ng - Qua ¿ó ¿¿c gi¿ có th¿ c¿m nh¿n và thông hi¿u nh¿ng tâm s¿, t¿ t¿¿ng và ¿¿c mu¿n, xúc c¿m c¿a c¿ nhân tr¿¿c cu¿c ¿¿i, nhân tình th¿ thái, tr¿¿c nh¿ng bi¿n ¿¿ng l¿n ¿¿y th¿ng tr¿m, ¿¿i thay c¿a các tri¿u ¿¿i x¿a. Nh¿ng bài th¿ d¿ch c¿a chúng tôi ch¿ là m¿t chi¿c c¿u g¿n k¿t, c¿m thông giúp ¿¿c gi¿ th¿¿ng th¿c và rung c¿m m¿t ngu¿n th¿ lai láng, u u¿n, tr¿ tình và ch¿t ch¿a ¿u t¿, s¿u mu¿n c¿a m¿t tâm h¿n thi ca b¿c nh¿t Vi¿t Nam ¿ã ¿¿¿c c¿m r¿ sâu vào trong cõi th¿ ¿¿¿ng lu¿t Hán Vi¿t c¿ kính, tinh m¿t su¿t h¿n 200 n¿m qua.